Қазақстанның оңтүстігіндегі аграрлық өңірлердің бірі саналатын Түркістанда биыл шегіртке зиянкестеріне қарсы күрес бұрынғыдан да ауқымды деңгейде жүргізілмек. Билік дерегінше, 2026 жылы бұл науқанға 2 мыңнан астам адам тартылып, жүздеген мың гектар жер қамтылады.
Апталық аппарат мәжілісінде облыс әкімі Нұралхан Көшеров фитосанитариялық қауіпсіздік мәселесін басты назарға алып, жауапты құрылымдарға күрес шараларын уақытылы әрі сапалы ұйымдастыруды тапсырды. Оның айтуынша, нәтижелі жұмыс нақты жоспарлау мен дәл болжамға тікелей байланысты.
— “Шегірткеге қарсы өңдеу жұмыстары уақтылы әрі сапалы атқарылуға тиіс. Әр күнгі мәлімет тұрақты беріліп отыруы қажет,” — деді әкім жиын барысында.
Аймақтағы жағдай соңғы жылдары күрделене түскен. Мамандар құрғақшылықтың күшеюі зиянкестердің таралу қаупін арттырып отырғанын айтады. Осыған байланысты биылғы науқанға қосымша ресурстар мен жаңа тәсілдер енгізілмек.
Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Файзулла Байдуллаев ұсынған деректерге сәйкес, 2025 жылы өңірде 150 мың гектар алқап химиялық өңдеуден өтіп, бұл мақсатқа 535 миллион теңге жұмсалған. Ал 2026 жылы қаржыландыру көлемі қысқарып, 133 миллион теңге бөлінгенімен, жұмыстар нақты ошақтарға бағытталмақ. Биыл 36 мың гектар жерді өңдеу жоспарланған.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігіне қарасты мемлекеттік инспекция комитетінің өңірлік өкілдері шегіртке таралуының алдын алу бойынша жүйелі шаралар жүргізіліп жатқанын мәлімдеді. Инспекция өкілі Марат Орынбаевтың айтуынша, өткен жылы 700 мың гектардан астам аумақта өңдеу жұмыстары жүргізіліп, оған мыңдаған маман мен жүздеген техника тартылған.
Биылғы жоспар бұдан да нақты әрі ұйымдасқан түрде жүзеге аспақ. Жалпы 421 мың гектар алқап қамтылып, оның 374 мың гектары нақты қаржыландырумен бекітілген. Жұмысқа 2 030 адам жұмылдырылып, олардың қатарында инспекторлар, ветеринарлар, табиғат қорғау қызметкерлері және уақытша анықтаушылар бар.
Күрес шаралары тек химиялық өңдеумен шектелмейді. Агротехникалық әдістер де кеңінен қолданылуда. Биыл 2,2 мың гектар жерде жер жырту жұмыстары жүргізіліп, бұл тәсіл зиянкестердің көбеюін 35–50 пайызға дейін төмендетуге мүмкіндік берген.
Технологиялық тұрғыда да өзгерістер бар. Мамандардың айтуынша, биыл 400-ден астам бүріккіш техника, сондай-ақ 4 Ан-2 ұшағы мен дрондар пайдаланылады. Өңір аумағы 65 секторға бөлініп, әрқайсысына жауапты топтар бекітілген.
Сонымен қатар, қолданылатын химиялық препараттарды жаңарту мәселесі де көтерілді. Жаңа, тиімділігі жоғары құралдарды енгізу зиянкестерге қарсы күрестің нәтижелілігін арттыруға бағытталған.
Мамандардың болжамынша, шегіртке дернәсілдері сәуір айының алғашқы жартысында жер бетіне шыға бастайды. Бұл кезең — күрестің ең шешуші сәті. Егер өңдеу жұмыстары дәл уақытында жүргізілмесе, зиянкестер егістік алқаптарға айтарлықтай қауіп төндіруі мүмкін.
Сарапшылардың пікірінше, Түркістандағы бұл күрес тек ауыл шаруашылығы мәселесі ғана емес, сонымен қатар климаттық өзгерістер мен экожүйе тұрақтылығының да көрінісі. Сондықтан оның нәтижесі тек бір маусыммен емес, ұзақмерзімді әсерімен бағалануы тиіс.
Об авторе
