Ауылдың әлеуетін арттырып, тұрғындардың табысын көбейтуге бағытталған «Ауыл аманаты» жобасы Созақ ауданында өз нәтижесін беріп келеді. Бағдарлама ауыл тұрғындарына тек жеңілдетілген несие ұсынып қана қоймай, кәсіп бастауына, жаңа жұмыс орындарын ашуына және отандық өнім өндіруіне кең жол ашуда. Жобаның негізгі ерекшелігі де осында – ауыл тұрғынына дайын жұмыс күтіп отырудан гөрі, өз кәсібін қолға алып, тұрақты табыс көзін қалыптастыруға мүмкіндік беру.
Ауылдық жерлердегі кәсіпкерліктің дамуы елді мекендердің экономикалық белсенділігін арттыруға тікелей ықпал етеді. Бір азаматтың кәсіп бастауы оның өз отбасын табыспен қамтамасыз етуімен ғана шектелмей, айналасындағы адамдарға да жұмыс ұсынуына жол ашады. Осы арқылы шағын кәсіпкерлік ауыл тұрғындарының кірісін көбейтіп, жергілікті жерде өндірілетін өнім көлемін арттыруға мүмкіндік береді.
Соның жарқын дәлелінің бірі – Шолаққорған ауылының тұрғыны Раушан Бекболатқызы. Іскер азаматша биыл жыл басында «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында 2,5 пайыздық мөлшерлемемен 10 миллион теңге жеңілдетілген несие алып, көптен бергі арманы болған тігін өндірісін іске қосты.
Кәсіпкердің бұл қадамы көптен ойластырылған мақсаттың нақты іске айналғанын көрсетеді. Тігін саласына деген қызығушылығын кәсіпке ұластырған Раушан Бекболатқызы жеңілдетілген қаржыландыру мүмкіндігін тиімді пайдаланып, ауыл жағдайында өндіріс ашуды қолға алған. Қаражатты мақсатты жұмсау арқылы қажетті құрал-жабдықтарды алып, жұмыс орнын ұйымдастыруға мүмкіндік туған.
Кәсіпкер бөлінген қаражатқа көршілес мемлекеттерден көрпе тігуге, көктеуге және мақта түтуге арналған заманауи лазерлік станоктар сатып алып, «Алуа» тігін цехының жұмысын жолға қойған. Заманауи құралдардың қолданылуы өнім сапасын арттырып қана қоймай, өндірістің жылдам әрі жүйелі жүргізілуіне мүмкіндік береді. Қол еңбегі мен технологияны ұштастыру арқылы кәсіп иесі тұтынушылардың сұранысына жауап беретін өнім шығаруға жағдай жасап отыр.
Бүгінде цехта жергілікті 5 қыз-келіншек тұрақты жұмыспен қамтылып отыр. Бұл – жобаның ауыл тұрғындарының жұмыспен қамтылуына ықпал етіп отырғанының нақты көрінісі. Бір кәсіпорынның ашылуы арқылы бірнеше отбасының тұрақты табыс көзі қалыптасады. Әсіресе әйел азаматтардың ауылда еңбек етуіне мүмкіндік жасалуы отбасы мен қоғам үшін маңызды әлеуметтік нәтиже болып табылады.
Мұнда ұлттық нақыштағы қыз жасаулары, көрпе-төсек бұйымдары және заман талабына сай тұрмысқа қажетті түрлі тігін өнімдері дайындалады. Әрбір бұйым сапалы материалдан тігіліп, тұрғындардың сұранысына сай әзірленуде. Ұлттық нақыштағы өнімдерге деген қызығушылықтың артуы да кәсіптің болашағына оң әсер етуде. Себебі қыз жасауына арналған бұйымдар, көрпе-төсек және үйге қажетті басқа да өнімдер тұрмыста кеңінен қолданылады.
Ұлттық қолөнерді заманауи кәсіппен ұштастыру – ауылдағы шағын өндірісті дамытудың тиімді жолдарының бірі. Бұрын үй жағдайында жасалған бұйымдар бүгінгі таңда арнайы цехта өндіріліп, тұтынушыға дайын өнім ретінде ұсынылуда. Бұл бір жағынан ұлттық дәстүрдің сақталуына мүмкіндік берсе, екінші жағынан қолөнерді тұрақты табыс көзіне айналдыруға жол ашады.
Кәсіпкерліктің дамуы ауыл тұрғындарының еңбексүйгіштік қасиетін нығайтуға да ықпал етеді. Өз кәсібін ашқан азаматтың жетістігі өзгелерге де үлгі болып, ауыл жастары мен тұрғындарын еңбек етуге, жаңа кәсіп меңгеруге және өз мүмкіндігін тиімді пайдалануға ынталандырады. Еңбек арқылы табыс табу мәдениетін қалыптастыру – халықтың экономикалық белсенділігін арттырудың маңызды тетігі.
Бұл бағытта кәсіби кадр даярлаудың жаңа моделінің маңызы ерекше. Ауыл тұрғындарының сұранысқа ие мамандықтарды меңгеруі, тігін ісі, технология, дизайн, өндірісті ұйымдастыру және кәсіпкерлік негіздерін үйренуі жаңа жобалардың өміршең болуына ықпал етеді. Білікті маман өз кәсібін сапалы жүргізіп қана қоймай, өндірісті кеңейту кезінде жаңа қызметкерлерді оқытып, тәжірибесін бөлісе алады.
«Ауыл аманаты» жобасының тағы бір маңызды нәтижесі – жергілікті жерде жаңа жұмыс орындарының ашылуы. Жұмыс орындары көбейген сайын тұрғындардың басқа елді мекендерге немесе қалаға жұмыс іздеп көшу қажеттілігі де азаяды. Осы тұрғыдан алғанда, ауылдағы кәсіпкерлікті қолдау көші-қон үдерістерін тұрақтандыруға да жанама әсер етеді. Тұрғынның туған жерінде еңбек етіп, табыс табуына жағдай жасау – ауылдың тұрақты дамуының маңызды шарты.
Тұрақты жұмыс пен табыстың болуы отбасының әлеуметтік жағдайына да оң ықпал етеді. Азаматтың өз кәсібі арқылы кірісін арттыруы оның тұрмыстық қажеттіліктерін өтеуге, балаларының білім алуына жағдай жасауға және болашаққа жоспар құруына мүмкіндік береді. Бұл ретте халықтың табысын арттыруға бағытталған мемлекеттік саясаттың ауылдық жерлердегі нақты көрінісі шағын және орта бизнестің дамуы арқылы байқалады.
«2029 жылға дейінгі халықтың кірісін арттыру бағдарламасы» аясындағы негізгі міндеттердің бірі де азаматтардың табысын тұрақты түрде көбейтуге мүмкіндік беретін тетіктерді дамытуға бағытталған. Кәсіпкерлік бастамаларды қолдау, жұмыспен қамту және жаңа өндірістерді іске қосу осы мақсатпен сабақтас. Раушан Бекболатқызының тәжірибесі де қаржылық қолдаудың нақты кәсіпке айналып, кейін бірнеше адамды жұмыспен қамтуға мүмкіндік беретінін көрсетеді.
Кәсіп бастау үшін тек қаржы жеткіліксіз. Кәсіпкерден табандылық, жауапкершілік, еңбекқорлық және нарықтағы сұранысты түсіну талап етіледі. Раушан Бекболатқызының тігін өндірісін қолға алуы да осы қасиеттердің маңызын көрсетеді. Өйткені өндірісті іске қосу – алғашқы қадам ғана. Одан кейін өнім сапасын сақтау, тұтынушылармен жұмыс істеу, тапсырысты уақытында орындау, шығынды есептеу және өндірісті біртіндеп кеңейту сияқты міндеттер туындайды.
Сонымен қатар еңбек қауіпсіздігі талаптарын сақтау кез келген өндірістік кәсіп үшін маңызды. Тігін цехында арнайы жабдықтар мен станоктар пайдаланылатындықтан, қызметкерлердің қауіпсіз еңбек етуіне жағдай жасалуы қажет. Жұмыс орындарын дұрыс ұйымдастыру, құралдарды қауіпсіз пайдалану және еңбек тәртібін сақтау қызметкерлердің денсаулығын қорғаумен қатар, өндірістің тұрақты жұмыс істеуіне ықпал етеді.
Әлеуметтік қамтамасыз ету тұрғысынан алғанда, тұрақты жұмыспен қамтылудың мәні де жоғары. Ресми және тұрақты еңбекке тартылған азаматтардың әлеуметтік кепілдіктерге қол жеткізу мүмкіндігі артады. Сондықтан ауылда жаңа кәсіпорындардың ашылып, жұмыс орындарының көбеюі халықтың әлеуметтік тұрақтылығын қамтамасыз ететін маңызды факторлардың бірі.
Кәсіптің кеңеюі үшін өнімді тек жергілікті нарықта ғана емес, басқа елді мекендерге де ұсыну мүмкіндігін қарастыруға болады. Бүгінде шағын кәсіп иелері үшін әлеуметтік желілер, онлайн тапсырыс және цифрлық сауда құралдары өнімді кең көлемде таныстыруға мүмкіндік береді. Тігін бұйымдарының ерекшелігі – тапсырыс берушінің талғамына қарай жеке үлгіде дайындалуы. Бұл кәсіпкерге тұрақты клиенттік база қалыптастыруға жағдай жасайды.
Ұлттық нақыштағы бұйымдардың танымалдығы артқан сайын «Алуа» тігін цехының өнімдерін де кеңінен танытуға мүмкіндік мол. Қыз жасауына арналған жиынтықтар, көрпе-төсек жабдықтары және тұрмыстық бұйымдар тек аудан тұрғындарына емес, өңірдің басқа да елді мекендеріндегі тұтынушыларға ұсынылуы мүмкін. Өндіріс көлемінің артуы жаңа жұмыс орындарының ашылуына және кәсіптің тұрақты табыс көзіне айналуына ықпал етеді.
Жастардың кәсіпкерлікке қызығушылығын арттыруда осындай нақты мысалдардың тәрбиелік мәні зор. Өз ауылында кәсібін бастап, еңбегі арқылы нәсібін арттырып отырған азаматтардың тәжірибесі жастарға дайын мүмкіндіктің бар екенін көрсетеді. Бастысы – қолда бар мүмкіндікті дұрыс пайдаланып, нақты мақсат қойып, оған жүйелі түрде еңбек ету.
Қаржылық сауаттылықтың да кәсіпкерлікке тигізер пайдасы мол. Несие алу, оны мақсатты пайдалану, кіріс пен шығысты есептеу, жинақ жасау және өндірісті кеңейту жоспарын әзірлеу кәсіп иесінен тиянақты есепті талап етеді. «Келешек» бірыңғай ерікті жинақтау жүйесі сияқты жинақтау тетіктері туралы ақпараттың таралуы да азаматтардың қаржыны жоспарлау мәдениетін арттыруға ықпал етеді. Ұзақ мерзімді қаржылық жоспар жасай білетін адам кәсіпті дамыту кезінде де тәуекелді дұрыс бағалай алады.
«Халықтың сұранысына сай өнім шығаруға басымдық беріп отырмыз. Алдағы уақытта өндіріс көлемін ұлғайтып, ассортиментті көбейтіп, қосымша жұмыс орындарын ашуды жоспарлап отырмыз», – дейді кәсіп иесі Раушан Бекболатқызы.
Бұл жоспардың жүзеге асуы кәсіптің одан әрі дамуына жол ашады. Ассортименттің көбеюі тұтынушылардың таңдау мүмкіндігін кеңейтсе, өндіріс көлемінің артуы жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді. Ал жергілікті тұрғындардың тұрақты еңбекпен қамтылуы ауыл экономикасының жандануына оң әсер етеді.
Жалпы, «Ауыл аманаты» жобасының басты нәтижесі – ауыл тұрғындарының өз мүмкіндігіне сенімін арттырып, кәсіпкерлік бастамаларды нақты іске айналдыруға жағдай жасауы. Шолаққорғандағы «Алуа» тігін цехы осының жарқын мысалы. Бір кәсіпкердің бастамасы бірнеше адамды тұрақты жұмыспен қамтып, жергілікті жерде өнім өндіруге мүмкіндік беріп отыр.
Ауылдың экономикалық әлеуетін көтерудің негізі – еңбек ететін, кәсіп бастауға ұмтылатын және өз кәсібін дамытуға дайын азаматтардың белсенділігі. Осындай бастамалар көбейген сайын ауыл тұрғындарының кірісі артып, жаңа жұмыс орындары ашылып, жергілікті өндіріс көлемі ұлғая түседі.
Бүгінде «Ауыл аманаты» арқылы кәсіп ашып, нәсібін арттырып отырған Раушан Бекболатқызының тәжірибесі еңбек пен мүмкіндіктің ұштасқан кезде нақты нәтижеге жеткізетінін көрсетіп отыр. Оның алдағы жоспарларының жүзеге асуы «Алуа» тігін цехының жұмысын кеңейтіп қана қоймай, Шолаққорған ауылының әлеуметтік-экономикалық дамуына да өзіндік үлесін қоспақ.
Об авторе
