Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Түркістан облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары, Әдеп жөніндегі кеңес хатшылығының меңгерушісі Ерғали Жұмабаевтың төрағалығымен мемлекеттік қызмет саласындағы жаңа заңнамалық талаптарды түсіндіруге арналған семинар өтті.
Мемлекеттік қызмет жүйесінің тиімді жұмыс істеуі ең алдымен осы салада еңбек ететін мамандардың кәсіби даярлығына, құқықтық сауаттылығына және өз міндетіне жауапкершілікпен қарауына байланысты. Заңнамаға енгізілетін өзгерістер мен толықтыруларды уақытылы меңгеру мемлекеттік қызметшілердің күнделікті жұмысында қателіктерге жол бермеуіне, азаматтардың өтініштері мен сұрақтарына сапалы жауап беруіне және мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыруына мүмкіндік береді. Осы тұрғыдан алғанда, өткізілген семинарның маңызы ерекше.
Жиынды аудан әкімі аппаратының басшысы Абдуахат Бакиров ашып, жүргізіп отырды. Өз сөзінде мемлекеттік қызметшілердің кәсіби біліктілігін арттыру, заңнамадағы өзгерістерді уақытылы меңгеру және мемлекеттік қызметтің тиімділігін жетілдіру бағытындағы кездесулердің маңыздылығына тоқталды.
Бүгінгі таңда мемлекеттік қызметшіге қойылатын талап жоғары. Себебі ол тек өз саласының маманы ғана емес, халық пен мемлекеттік орган арасындағы байланысты қамтамасыз ететін тұлға. Тұрғындардың өтініштерін қарау, әлеуметтік мәселелер бойынша түсіндіру жүргізу, мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыру, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін сақтау секілді міндеттердің барлығы қызметшіден жауапкершілікті, кәсібилікті және заң талаптарын терең білуді қажет етеді.
Семинарға аудан әкімі аппараты, ауылдық округтер мен кент әкімдері аппараттарының мемлекеттік қызметшілері, дербес бөлімдер мен аудандағы мемлекеттік мекемелердің басшылары мен қызметкерлері қатысты. Бұл қатысушылар құрамының кең болуы көтерілген мәселелердің ауданның мемлекеттік басқару жүйесіндегі әртүрлі бағыттарға ортақ екенін көрсетті.
Жиын барысында Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Түркістан облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары, Әдеп жөніндегі кеңес хатшылығының меңгерушісі Ерғали Жұмабаев мемлекеттік қызмет саласындағы заңнаманың өзекті мәселелері мен жаңа талаптарына кеңінен тоқталды. Баяндама барысында мемлекеттік қызметшілердің өз қызметтік міндеттерін орындау кезінде заң нормаларын дұрыс қолдануы, қызметтік әдепті сақтау және жауапкершілік мәселелері назарға алынды.
Мемлекеттік қызметтегі заңнамалық өзгерістерді түсіндірудің басты ерекшелігі – жаңа талаптарды тек теориялық тұрғыдан таныстырумен шектелмей, оларды күнделікті қызмет барысында қолдану жолдарын көрсету. Өйткені заңдағы кез келген өзгеріс мемлекеттік органның жұмыс тәртібіне, құжаттарды рәсімдеуіне, азаматтармен қарым-қатынасына немесе қызметтік міндеттерді орындау тәртібіне әсер етуі мүмкін.
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Түркістан облысы бойынша филиалының Білім беру бағдарламаларын іске асыру және ілгерілету кабинетінің меңгерушісі міндетін атқарушы Назерке Орынбек «Жаңа Конституцияның негізгі бағыттары мен маңызды ережелері» тақырыбында баяндама жасады. Конституциялық нормалардың мәнін түсіну мемлекеттік қызметшілер үшін айрықша маңызды. Себебі мемлекеттік басқарудың негізгі қағидаттары мен азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мәселелері конституциялық негіздермен тікелей байланысты.
Конституция – мемлекеттің құқықтық жүйесінің негізгі тірегі. Сондықтан мемлекеттік қызметші өз жұмысында азаматтардың заңды құқықтары мен мүдделерін қорғауға бағытталған талаптарды басшылыққа алуы қажет. Әрбір шешімнің заңдылығы мен негізділігіне назар аудару мемлекеттік аппаратқа деген қоғамдық сенімді арттыруға ықпал етеді.
Ал Мемлекеттік қызмет басқармасының басшысы Ерсұлтан Жолбарыс «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» жаңа Заңының негізгі нормалары мен енгізілген өзгерістерді түсіндірді. Мемлекеттік қызмет туралы заң – осы саладағы мамандардың мәртебесін, міндетін, құқықтарын және қызметтік қатынастарын реттейтін негізгі құжаттардың бірі. Сондықтан оның талаптарын дұрыс меңгеру әрбір мемлекеттік қызметші үшін маңызды міндет болып саналады.
Жаңа нормаларды білу қызметшінің кәсіби қызметін дұрыс ұйымдастыруына ғана емес, оның құқықтары мен жауапкершілігін түсінуіне де мүмкіндік береді. Мемлекеттік органда қызмет атқаратын маман өз өкілеттігінің шегін нақты білуі, шешім қабылдау кезінде заң талаптарын сақтауы және қызметтік міндеттерін адал орындауы қажет.
Мемлекеттік қызмет саласындағы бақылау басқармасының бас маманы Ләззат Нұрғалиқызы Әдеп кодексінің талаптары мен тәртіптік жаза қолдану қағидаларына тоқталды. Әдеп нормаларын сақтау – мемлекеттік қызметтің беделі мен сапасына тікелей әсер ететін фактор. Мемлекеттік қызметші жұмыс барысында әріптестерімен де, тұрғындармен де сыпайы әрі мәдениетті қарым-қатынас орнатуы тиіс.
Әдеп кодексінің талаптары қызметшінің қызметтік мінез-құлқына ғана емес, оның қоғам алдындағы жауапкершілігіне де қатысты. Мемлекеттік орган қызметкерінің әрбір әрекеті азаматтардың мемлекеттік қызметке деген көзқарасына әсер етуі мүмкін. Сондықтан қарапайым қарым-қатынас мәдениетінен бастап, қызметтік шешім қабылдауға дейінгі барлық әрекетте әдеп қағидаттарының сақталуы маңызды.
Тәртіптік жауапкершілік мәселесі де мемлекеттік қызметтегі тәртіптің сақталуымен тығыз байланысты. Қызметтік міндеттерді тиісінше орындамау немесе белгіленген талаптарды бұзу жағдайында заңнамада қарастырылған жауапкершілік шаралары қолданылуы мүмкін. Бұл талаптардың мақсаты тек жаза қолдану емес, мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігін арттыру және қызметтік тәртіпті қамтамасыз ету.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу басқармасының бас маманы Медет Төрегелді сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастырудың маңыздылығы жөнінде баяндама жасады. Мемлекеттік қызметтің ашықтығы мен адалдығын қамтамасыз ету – қоғамның мемлекеттік институттарға деген сенімін қалыптастыратын негізгі факторлардың бірі.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу тек бақылаушы органдардың міндеті емес. Бұл бағытта әрбір мемлекеттік қызметшінің жеке жауапкершілігі болуы керек. Заң талаптарын сақтау, қызметтік өкілеттікті жеке мақсатта пайдаланбау, мүдделер қақтығысына жол бермеу және азаматтардың өтініштерін әділ қарау мемлекеттік қызметтің сапалы орындалуының маңызды шарттары болып табылады.
Семинар барысында мемлекеттік қызметтің халыққа бағдарлануы мәселесіне де назар аударудың маңызы зор. Қазіргі таңда тұрғындар мемлекеттік органдардан ашықтықты, жеделдікті және нақты нәтижені күтеді. Әсіресе жұмыспен қамту, әлеуметтік қамтамасыз ету, көші-қон, еңбек қауіпсіздігі, білім беру, денсаулық сақтау және тұрғын үй секілді халықтың күнделікті өміріне қатысты мәселелер бойынша мемлекеттік қызметшінің сауатты әрі түсінікті жауап беруі маңызды.
Азаматтардың мемлекеттік бағдарламалар туралы ақпарат алуына жағдай жасау да мемлекеттік қызметтің міндеттерінің бірі. Мәселен, «2029 жылға дейінгі халықтың кірісін арттыру бағдарламасы» аясындағы мүмкіндіктерді тұрғындарға түсіндіру, еңбекке қабілетті азаматтарды жұмыспен қамту шараларына бағыттау, кәсіптік оқуға және жаңа мамандық игеруге мүмкіндік беру – халықпен тікелей жұмыс істейтін мемлекеттік қызметшілерден біліктілікті талап етеді.
Еңбек нарығындағы өзгерістерге байланысты әртүрлі салалар бойынша кадрларды даярлаудың жаңа моделі де мемлекеттік басқару жүйесі үшін маңызды бағытқа айналып отыр. Мемлекеттік қызметші еңбек нарығындағы сұранысты, азаматтарға ұсынылатын оқыту және кәсіби бағдарлау мүмкіндіктерін жақсы білген жағдайда тұрғындарға нақты бағыт-бағдар бере алады. Бұл әсіресе жастарды жұмыспен қамту, кәсіби бағдарлау және еңбексүйгіштікке баулу ісінде маңызды.
Сонымен бірге еңбек қауіпсіздігі талаптарының сақталуы туралы ақпараттандыру жұмыстары да жүйелі жүргізілуі қажет. Азаматтардың қауіпсіз еңбек ету құқығын түсіндіру, жұмыс беруші мен қызметкердің міндеттерін нақтылау және еңбек заңнамасын сақтау еңбек қатынастарындағы тұрақтылыққа ықпал етеді. Мемлекеттік қызметшінің осы мәселелерді сауатты түсіндіре алуы тұрғындардың құқықтық мәдениетін арттырады.
Әлеуметтік қамтамасыз ету саласында да заңнамалық талаптарды дұрыс түсіндірудің орны бөлек. Әлеуметтік көмек, мемлекеттік қолдау шаралары және түрлі жеңілдіктер бойынша азаматтарға берілетін ақпарат нақты әрі заң талаптарына сәйкес болуы тиіс. Қызметші тарапынан берілген дұрыс кеңес тұрғынның қажетті қызметке уақытылы жүгінуіне мүмкіндік береді.
Жастармен жұмыс барысында ұзақ мерзімді жоспарлау мәселесіне де назар аудару қажет. «Келешек» бірыңғай ерікті жинақтау жүйесі сияқты бастамалар жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүргізу азаматтардың болашаққа жауапкершілікпен қарауына ықпал етеді. Қаржылық сауаттылық, кәсіби білім алу және тұрақты еңбек ету ұғымдары бір-бірімен сабақтас. Осы құндылықтарды жас буын арасында насихаттау – мемлекеттік органдар мен қоғамның ортақ міндеті.
Мемлекеттік қызметшінің кәсіби деңгейін арттыру аталған бағыттардың барлығына әсер етеді. Заңнаманы жақсы білетін, әдеп нормаларын сақтайтын, азаматпен дұрыс қарым-қатынас жасайтын және мемлекеттік бағдарламалардың мазмұнын түсіндіре алатын маман ғана халыққа сапалы қызмет көрсете алады. Сондықтан кәсіби оқыту мен тәжірибелік семинарларды тұрақты өткізу мемлекеттік басқару жүйесін жетілдірудің тиімді құралдарының бірі болып қала береді.
Семинар барысында қатысушылар өздерін қызықтырған сұрақтарын қойып, мамандар тарапынан жан-жақты жауаптар алды. Ашық пікір алмасу барысында мемлекеттік қызметшілер үшін күнделікті жұмыста кездесетін мәселелер бойынша нақты түсіндірмелер алу мүмкіндігі туды. Мұндай формат теориялық білімді тәжірибемен ұштастырып, заң талаптарын дұрыс қолдануға көмектеседі.
Жалпы, мемлекеттік қызмет саласындағы заңнамалық талаптардың өзгеруі қызметшілерден үнемі ізденісті және кәсіби дамуды қажет етеді. Заңды білу – міндет болса, оны дұрыс қолдану – кәсіби жауапкершіліктің көрсеткіші. Ал халықпен жұмыс істейтін мемлекеттік қызметші үшін заң талаптарын меңгерумен қатар, әдептілік, адалдық, еңбекқорлық және азаматтардың мәселесіне бейжай қарамау қасиеттері де аса маңызды.
Іс-шараның мақсаты – мемлекеттік қызметшілердің құқықтық сауаттылығын арттыру, мемлекеттік қызмет саласындағы жаңа заңнамалық талаптарды түсіндіру және оларды тәжірибеде тиімді қолдануға әдістемелік қолдау көрсету. Осындай семинарлар мемлекеттік аппараттың кәсіби әлеуетін күшейтіп қана қоймай, халыққа көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыруға, азаматтардың құқықтарын қорғауға және мемлекеттік органдар жұмысының ашықтығын қамтамасыз етуге өз үлесін қосады.
Об авторе
