Түркістан облыстық мәслихатының депутаттары Бегімбет Байғараев, Мағауия Тұрысбеков және аудандық мәслихаттың төрағасы Ордабек Жәмиевтің қатысуымен аудан тұрғындарымен кездесу өтті. Жиынды аудан әкімінің орынбасары Серік Маманов жүргізді.
Мұндай кездесулердің басты ерекшелігі – халық пен мәслихат депутаттары арасындағы тікелей байланысты қамтамасыз ету. Тұрғындар өздерін толғандырған мәселелерін ашық айтып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық жағдайына қатысты пікірлерін білдіруге мүмкіндік алды. Ал депутаттар халықтың ұсыныс-тілектерін тыңдап, көтерілген мәселелердің шешілу жолдары жөнінде түсініктеме берді.
Кездесуде облыстық мәслихаттың атқарған жұмыстары, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына бағытталған шешімдер, бюджет қаражатының игерілуі, инфрақұрылымдық жобалар және тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған бастамалар кеңінен сөз болды. Депутаттар қабылданған шешімдердің өңірдегі әлеуметтік және экономикалық үдерістерге ықпалына тоқталып, алдағы міндеттер жөнінде де ақпарат берді.
Мәслихаттың жұмысы жергілікті атқарушы органдармен өзара байланыста жүзеге асырылатындықтан, депутаттар үшін халықтың нақты қажеттілігін білу маңызды. Себебі кез келген әлеуметтік немесе инфрақұрылымдық жоба тұрғындардың тұрмыс жағдайына тікелей әсер етеді. Жолдардың жай-күйі, елді мекендерді абаттандыру, ауызсу, электр энергиясы, әлеуметтік нысандардың жағдайы және қоғамдық кеңістіктерді дамыту секілді мәселелер жергілікті халықтың күнделікті өмірімен тығыз байланысты.
Кездесуде бюджет қаражатының тиімді әрі мақсатты игерілуі мәселесіне де назар аударылды. Мемлекеттік бюджеттен бөлінген қаражаттың әрбір теңгесі нақты қажеттілікке бағытталып, тұрғындарға пайда әкелуі маңызды. Бюджеттік жоспарлау кезінде елді мекендердің өзекті мәселелерін ескеру әлеуметтік-экономикалық дамудың тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Инфрақұрылымдық жобалардың жүзеге асуы да ауданның даму қарқынына тікелей ықпал етеді. Жаңа жолдардың салынуы немесе қолданыстағы жолдардың жөнделуі, инженерлік желілердің жаңартылуы, әлеуметтік нысандардың бой көтеруі тұрғындардың тұрмысын жеңілдетіп қана қоймай, кәсіпкерлік пен жұмыспен қамтуға да жаңа мүмкіндіктер ашады.
Өңірдегі әлеуметтік-экономикалық өсімнің маңызды көрсеткіштерінің бірі – халықтың тұрақты жұмыспен қамтылуы. Жаңа өндіріс орындары мен кәсіпкерлік нысандардың ашылуы еңбек нарығындағы мүмкіндіктерді кеңейтеді. Осы тұрғыдан алғанда, аудан экономикасын дамытуға бағытталған әрбір жоба халықтың кірісін арттыру міндетімен ұштасуы тиіс.
«2029 жылға дейінгі халықтың кірісін арттыру бағдарламасы» аясындағы бағыттар да осы мақсатпен сабақтас. Тұрғындарды тұрақты еңбекке тарту, кәсіпкерлік бастамаларды қолдау, жаңа жұмыс орындарын ашу және азаматтардың кәсіби мүмкіндіктерін кеңейту арқылы халықтың табысын көбейтуге жағдай жасалады. Мұндай жұмыстардың нәтижесі аудан тұрғындарының әлеуметтік жағдайынан көрінуі қажет.
Кездесу барысында жұмыспен қамту мәселесіне қатысты ұсыныстардың да маңызы зор болды. Қазіргі еңбек нарығы мамандардан жаңа дағдыларды талап етеді. Сондықтан әртүрлі салалар бойынша кадрларды даярлаудың жаңа моделін дамыту, жастарды сұранысқа ие кәсіптерге бағыттау және еңбек нарығына қажетті мамандарды жергілікті жерде даярлау өзекті міндеттердің бірі болып отыр.
Кәсіптік білім алған азаматтардың тұрақты жұмысқа орналасуы олардың жеке табысын арттырумен қатар, ауданның экономикалық әлеуетін де күшейтеді. Жастардың туған жерінде білім алып, мамандық меңгеріп, еңбек етуіне жағдай жасау көші-қон үдерістерін тұрақтандыруға да ықпал етеді. Өйткені тұрақты жұмыс пен әлеуметтік мүмкіндік бар жерде жастардың өз ауданында қалуына негіз қалыптасады.
Көші-қон мәселесі өңірдің әлеуметтік инфрақұрылымымен де байланысты. Халық санының өзгеруі мектептерге, балабақшаларға, медициналық ұйымдарға, тұрғын үйге және басқа да әлеуметтік қызметтерге деген сұранысқа әсер етеді. Сондықтан демографиялық өзгерістерді ескере отырып, инфрақұрылымдық жобаларды алдын ала жоспарлау маңызды.
Әлеуметтік қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар да депутаттардың назарындағы мәселелердің бірі екені айтылды. Әлеуметтік осал санаттағы азаматтарға мемлекеттік қолдау шараларының қолжетімді болуы, мүмкіндігі шектеулі азаматтарға қажетті жағдай жасау, көпбалалы отбасыларды қолдау және тұрғындардың әлеуметтік құқықтарын қорғау мәселелері тұрақты назарда болуы тиіс.
Әлеуметтік қолдау тек жәрдемақы немесе бір реттік көмек көрсетумен шектелмеуі керек. Азаматтың тұрақты табыс табуына, кәсіп бастауына немесе жаңа мамандық меңгеруіне жағдай жасау да әлеуметтік саясаттың маңызды бөлігі. Осы тұрғыдан алғанда, жұмыспен қамту, кәсіптік даярлау және кәсіпкерлікті қолдау шаралары әлеуметтік қамтамасыз етудің ұзақ мерзімді нәтижесіне бағытталады.
Ауылдық елді мекендердің әлеуетін арттыруда кәсіпкерліктің орны ерекше. «Ауыл аманаты» секілді жобалар ауыл тұрғындарына жеңілдетілген қаржыландыру арқылы жеке кәсіп бастауға, шағын өндіріс ашуға және жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді. Мұндай жобалардың тиімділігі жергілікті жерде нақты кәсіптердің пайда болуымен және тұрғындардың тұрақты табысқа қол жеткізуімен бағаланады.
Жергілікті кәсіпкерліктің дамуы халықтың еңбекке деген белсенділігін де арттырады. Өз кәсібін бастаған азамат тек өзінің емес, басқа тұрғындардың да жұмыспен қамтылуына ықпал етеді. Бұл ауыл экономикасының жандануына, жергілікті өнім өндірісінің артуына және халықтың кіріс көздерінің көбеюіне мүмкіндік береді.
Кездесуде еңбек қауіпсіздігі мәселесінің де маңызын атап өтуге болады. Жұмыс орындарының көбеюі қызметкерлердің қауіпсіз еңбек ету жағдайымен қатар жүруі тиіс. Әсіресе құрылыс, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы сияқты салаларда еңбек қауіпсіздігі талаптарын сақтау адам өмірі мен денсаулығын қорғаудың басты шарты болып табылады. Еңбек заңнамасын сақтау жұмыс беруші үшін де, қызметкер үшін де ортақ жауапкершілік.
Жастарды еңбексүйгіштікке баулу да әлеуметтік-экономикалық саясаттың маңызды бөлігі. Білім мен кәсіби дағдыны еңбекпен ұштастыра алған жас өз болашағын сенімді жоспарлай алады. Сондықтан мектеп қабырғасынан бастап кәсіптік бағдар беру, еңбекке құрмет қалыптастыру және түрлі мамандықтардың маңызын түсіндіру жұмыстарын күшейту қажет.
Сонымен қатар халықтың қаржылық сауаттылығын арттыру да тұрғындардың әлеуметтік тұрақтылығына әсер етеді. Отбасылық кірісті дұрыс жоспарлау, жинақ қалыптастыру және ұзақ мерзімді мақсаттарға қаржы бөлу мәдениетін қалыптастыру болашақтағы қаржылық қиындықтардың алдын алуға мүмкіндік береді. Осы бағытта «Келешек» бірыңғай ерікті жинақтау жүйесі секілді бастамалар туралы халыққа түсіндіру жұмыстары маңызды.
Кездесуде облыстық мәслихаттың тұрақты комиссияларының қызметі, тұрғындардың ұсыныс-пікірлері негізінде қабылданған шешімдер мен алдағы кезеңге жоспарланған жұмыстар жан-жақты баяндалды. Тұрақты комиссиялар белгілі бір салалар бойынша мәселелерді тереңірек талдап, тиісті ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік береді. Бұл мәслихаттың бақылау және өкілдік қызметін тиімді жүзеге асыруына жағдай жасайды.
Тұрғындардың ұсыныстары негізінде қабылданған шешімдер жергілікті өкілді орган жұмысының халыққа қаншалықты жақын екенін көрсетеді. Азаматтардың пікірін ескеру арқылы әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобалардың басымдықтарын дұрыс анықтауға болады. Сондықтан халықпен кері байланыс орнату – мәслихат жұмысының маңызды тетіктерінің бірі.
Сондай-ақ депутаттар халықпен кері байланысты нығайту, азаматтардың өтініштері мен ұсыныстарын назарда ұстап, оларды заң аясында шешуге басымдық берілетінін атап өтті. Әрбір өтініштің шешімі нақты заң талаптарына сүйенуі қажет. Бұл мемлекеттік басқаруда әділдік пен ашықтық қағидаттарын сақтауға мүмкіндік береді.
Кездесу барысында тұрғындар өздерін толғандырған мәселелер бойынша сұрақтарын қойып, ұсыныс-пікірлерін білдірді. Азаматтардың белсенділігі олардың жергілікті мәселелерге бейжай қарамайтынын аңғартты. Тұрғындар тарапынан айтылған әрбір ұсыныс ауданның алдағы даму жоспарларын нақтылауға қосымша негіз бола алады.
Депутаттар көтерілген мәселелерге жан-жақты жауап беріп, бірқатар ұсыныстардың тиісті мемлекеттік органдармен бірлесіп қаралатынын жеткізді. Бұл жерде мәселелерді бір күнде шешу емес, олардың заңдылығы мен мүмкіндігін саралап, нақты нәтижеге бағытталған жұмыстар жүргізу маңызды. Қажет болған жағдайда жауапты органдарға ұсыныстар жолданып, олардың орындалу барысы бақылауға алынуы тиіс.
Халықпен тікелей кездесудің тағы бір артықшылығы – тұрғындардың мемлекеттік бағдарламалар мен әлеуметтік жобалар жөніндегі ақпаратты бірінші қолда алуы. Азаматтар өздеріне қатысты мүмкіндіктер туралы толық білсе, тиісті мемлекеттік қолдауға уақытылы жүгіне алады. Бұл әсіресе жұмыспен қамту, кәсіпкерлік, әлеуметтік қамтамасыз ету, кәсіби оқыту және тұрғын үй мәселелерінде маңызды.
Ауданның тұрақты дамуы үшін экономикалық көрсеткіштердің өсуімен бірге халықтың өмір сүру сапасын арттыруға басымдық беру қажет. Инфрақұрылымның жақсаруы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы, әлеуметтік қызметтердің қолжетімді болуы және азаматтардың құқықтық сауаттылығы – өзара тығыз байланысты бағыттар.
Мәслихат депутаттарының тұрғындармен тұрақты кездесуі осы мәселелерді нақтылауға мүмкіндік береді. Мұндай кездесулер арқылы жергілікті жердегі проблемалар жоғары деңгейде көтеріліп, оларды шешудің мүмкін жолдары қарастырылады. Ал халық өз кезегінде атқарылып жатқан жұмыстар туралы ақпарат алып, өз ұсыныстарын тікелей жеткізе алады.
Жиын соңында аудан әкімінің орынбасары Серік Маманов кездесуді қорытындылап, тұрғындардың ұсыныс-тілектерін ескеріп, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына бағытталған жұмыстар алдағы уақытта да жүйелі түрде жалғасатынын атап өтті.
Жалпы, облыстық мәслихат депутаттарының аудан тұрғындарымен кездесуі халық пен билік арасындағы байланысты нығайтуға бағытталған маңызды шара болды. Тікелей диалог арқылы тұрғындардың талап-тілегін тыңдау, нақты мәселелерді анықтау және оларды шешу жолдарын бірге қарастыру – тиімді басқарудың басты шарттарының бірі.
Алдағы уақытта да мұндай кездесулердің тұрақты ұйымдастырылуы тұрғындардың ұсыныстарын ескеруге, әлеуметтік мәселелерді дер кезінде анықтауға және ауданның даму басымдықтарын нақтылауға мүмкіндік береді. Халықтың әл-ауқатын арттыру, жұмыспен қамтуды күшейту, әлеуметтік қолдауды жетілдіру, еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету, кәсіпкерлікті дамыту және жаңа мамандар даярлау бағытындағы жұмыстар өзара сабақтас жүргізілген жағдайда өңірдің тұрақты дамуына берік негіз қаланады.
