Аудан әкімі Мұхит Тұрысбековтің төрағалығымен ауданның әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштеріне арналған мәжіліс өтті.
Жиын барысында аудан әкімдігінің экономика және қаржы бөлімінің басшысы Ербол Айдарбеков баяндама жасап, биылғы жылдың әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары мен негізгі индикаторлардың орындалу барысына тоқталды. Ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, құрылыс, шағын және орта кәсіпкерлік, салық түсімдері, инвестиция тарту, жұмыспен қамту және өзге де маңызды бағыттар бойынша атқарылған жұмыстар мен жоспарлы көрсеткіштердің орындалу деңгейі жөнінде баяндады.
Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер – ауданның даму қарқынын бағалауға мүмкіндік беретін негізгі өлшемдердің бірі. Әр салада белгіленген жоспарлардың орындалуы халықтың тұрмыс жағдайына, жаңа жұмыс орындарының ашылуына, кәсіпкерлік белсенділіктің артуына және аудан бюджетінің мүмкіндіктеріне тікелей әсер етеді. Сондықтан мұндай көрсеткіштерді тұрақты саралап, нақты нәтижелермен салыстырып отыру басқару шешімдерінің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Мәжілісте аудан басшысы әрбір саланың көрсеткіштеріне жеке-жеке тоқталып, жан-жақты талдау жүргізді. Жоспарланған межелердің сапалы әрі уақытылы орындалуы ауданның тұрақты дамуының негізгі көрсеткіші екенін айтып, жауапты бөлімдер мен мекеме басшыларына әрбір индикатордың орындалуын тұрақты бақылауда ұстауды тапсырды.
Ауыл шаруашылығы – аудан экономикасындағы маңызды бағыттардың бірі. Бұл саладағы өндіріс көлемі мен еңбек өнімділігі ауыл тұрғындарының табысына, азық-түлік қауіпсіздігіне және ауылдық елді мекендердің әлеуметтік жағдайына әсер етеді. Сондықтан шаруашылықтарды қолдау, жер ресурстарын тиімді пайдалану, өндірісті әртараптандыру және жаңа технологияларды енгізу мәселелеріне жүйелі түрде назар аудару қажет.
Ауылдағы экономикалық белсенділікті арттыруда шағын кәсіпкерліктің орны ерекше. Кәсіп ашуға ниетті азаматтарға қолдау көрсету, жеңілдетілген қаржыландыру тетіктерін түсіндіру және жаңа жобалардың іске қосылуына жағдай жасау тұрғындардың тұрақты табыс табуына мүмкіндік береді. «Ауыл аманаты» секілді жобалардың тиімді жүзеге асуы ауыл тұрғындарын кәсіпкерлікке тартуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және жергілікті жерде өндіріс көлемін арттыруға ықпал етеді.
Жұмыспен қамту мәселесі де мәжілісте қаралған негізгі бағыттардың қатарында болды. Халықтың тұрақты табысының болуы ауданның әлеуметтік жағдайын айқындайтын маңызды фактор. Сондықтан жаңа жұмыс орындарын ашу, еңбек нарығындағы сұранысқа сай мамандар даярлау және жұмыссыз азаматтарды қайта даярлау шараларын күшейту өзекті.
Қазіргі таңда әртүрлі салалар бойынша кадрларды даярлаудың жаңа моделі еңбек нарығының өзгеріп отырған талабына бейімделуді көздейді. Ауданда да жастар мен жұмыс іздеушілерді сұранысқа ие кәсіптерге бағыттау маңызды. Кәсіптік білім алған азаматтың тұрақты жұмысқа орналасуы оның жеке табысын арттырып қана қоймай, аудан экономикасының кадрлық әлеуетін күшейтеді.
Халықтың кірісін арттыруға бағытталған жұмыстар осы міндеттермен тығыз байланысты. «2029 жылға дейінгі халықтың кірісін арттыру бағдарламасы» аясындағы шаралардың тиімді іске асуы тұрғындардың табысын ұлғайтуға, жұмыспен қамту деңгейін көтеруге және еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл бағытта әрбір аудандық көрсеткіштің тек сандық мәнін емес, оның тұрғындардың нақты өміріне әсерін бағалау маңызды.
Өнеркәсіп саласының дамуы да ауданның экономикалық тұрақтылығына ықпал етеді. Өндіріс орындарының қуатын арттыру, жаңа жобаларды іске қосу және инвестициялық мүмкіндіктерді пайдалану арқылы жергілікті экономиканың көлемін ұлғайтуға болады. Өнеркәсіптің дамуы жаңа мамандарға сұраныс қалыптастырып, еңбек нарығындағы мүмкіндіктерді кеңейтеді.
Инвестиция тарту мәселесі де ұзақ мерзімді даму үшін айрықша маңызға ие. Инвесторлардың ауданға қызығушылығы артқан сайын жаңа өндірістер мен инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік көбейеді. Ал әрбір жаңа инвестициялық жоба – жұмыс орны, салық түсімі және жергілікті экономиканың қосымша қозғаушы күші.
Құрылыс саласындағы белсенділік те ауданның даму көрсеткіштерінің бірі саналады. Тұрғын үй, әлеуметтік және өндірістік нысандардың салынуы халықтың қажеттіліктерін өтеумен қатар, құрылыс саласында еңбек ететін азаматтарға жұмыс береді. Бұл бағытта еңбек қауіпсіздігі талаптарын сақтау да басты назарда болуы керек. Құрылыс жұмыстарын сапалы жүргізумен бірге жұмысшылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету – кез келген жобаның маңызды шарты.
Еңбек қауіпсіздігі мәселесі барлық салаға ортақ. Өнеркәсіпте, құрылыста, ауыл шаруашылығында және басқа да өндірістік бағыттарда жұмыс істейтін азаматтардың денсаулығы мен өмірін қорғау бірінші орында тұруы қажет. Жұмыс берушілердің еңбек заңнамасы талаптарын орындауы, қызметкерлердің қауіпсіздік ережелерін сақтауы және өндірістік тәуекелдердің алдын алуы тұрақты еңбек ортасын қалыптастырады.
Сонымен бірге еңбекке жауапкершілікпен қарау мен еңбексүйгіштік қасиетті қалыптастырудың да маңызы зор. Аудан экономикасының нақты нәтижесі тек инвестиция көлемі немесе өндіріс көрсеткішімен өлшенбейді. Оның артында еңбек етіп жүрген адамдардың білімі, кәсіби шеберлігі, жауапкершілігі және өз ісіне адалдығы тұр. Сондықтан жастарды еңбекке баулу, мамандық таңдауға дұрыс бағыттау және кәсіптік дағдыларын жетілдіру экономикалық саясаттың әлеуметтік қыры болып табылады.
Салық түсімдерінің орындалуы да аудан бюджетінің тұрақты қалыптасуына әсер ететін маңызды көрсеткіш. Бюджет кірістерінің артуы әлеуметтік және инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыру мүмкіндігін кеңейтеді. Осы арқылы жолдарды жөндеу, елді мекендерді абаттандыру, әлеуметтік нысандарды дамыту және тұрғындарға қажетті қызметтердің сапасын арттыруға жағдай жасалады.
Әлеуметтік-экономикалық даму мен әлеуметтік қамтамасыз ету мәселелері бір-бірінен бөлек қаралмайды. Экономикадағы өсім халықтың әл-ауқатына әсер еткен кезде ғана оның нақты әлеуметтік нәтижесі көрінеді. Сондықтан мемлекеттік қолдау шараларының халықтың әртүрлі санаттарына қолжетімді болуы, әлеуметтік мәселелердің дер кезінде шешілуі және тұрғындардың қажетті қызметтерді алуына жағдай жасалуы маңызды.
Көші-қон үдерістерін басқару да ауданның әлеуметтік-экономикалық жоспарлауымен байланысты. Тұрғындардың тұрақты жұмыспен қамтылуы, табысының өсуі және өмір сүруге қолайлы жағдайдың қалыптасуы халықтың елді мекендерде тұрақтап қалуына ықпал етеді. Ал экономикалық мүмкіндіктердің кеңеюі жастардың туған жерінде еңбек етуіне жол ашады. Осы себепті жұмыспен қамту мен кәсіпкерлікті дамыту көші-қон мәселесін тұрақтандырудың маңызды факторларының бірі болып саналады.
Ауданның ұзақ мерзімді дамуында халықтың қаржылық сауаттылығы мен болашаққа жоспар құру мәдениетінің де орны бар. «Келешек» бірыңғай ерікті жинақтау жүйесі сияқты бастамалар азаматтардың жинақ қалыптастыруға және алдағы мақсаттарын жоспарлауға қызығушылығын арттыруға бағытталған. Тұрғындардың қаржылық мүмкіндіктерін тиімді басқаруы отбасының әлеуметтік тұрақтылығына оң әсер етеді.
Мәжіліс барысында көрсеткіштері төмен бағыттарға ерекше назар аударылды. Әрбір саладағы әлсіз тұстардың себебін анықтап қана қоймай, оны түзетудің нақты жолдарын белгілеу қажеттігі айтылды. Себебі жоспарлы индикаторлардың орындалмауы кейінгі кезеңдегі даму қарқынына әсер етуі мүмкін.
Сонымен қатар, мәжілісте нәтижеге бағытталған басқару тәсілін күшейту қажеттігі атап өтілді. Әрбір бөлім мен мекеме өзіне бекітілген міндеттің орындалуына ғана емес, оның соңғы нәтижесіне жауап беруі тиіс. Жоспардың қағаз жүзінде орындалуы емес, оның тұрғындарға әкелген пайдасы басты өлшем болуы қажет.
Аудан басшысы жауапты бөлімдер мен мекеме басшыларына нақты тапсырмалар беріп, көрсеткіштердің орындалуын тұрақты бақылауды міндеттеді. Сонымен қатар көрсеткіштері төмен бағыттар бойынша нақты шаралар қабылдап, орын алған кемшіліктерді қысқа мерзімде жоюды тапсырды. Бұл ретте әрбір сала бойынша жауапты тұлғалардың жұмысын жүйелі түрде бағалау және белгіленген міндеттердің орындалуын мерзімінде бақылау қажеттігіне назар аударылды.
Әлеуметтік-экономикалық дамудың тұрақтылығы бір ғана саланың нәтижесіне байланысты емес. Ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптің дамуы, құрылыс қарқыны, кәсіпкерлік белсенділік, инвестиция көлемі, жұмыспен қамту, салық түсімдері және әлеуметтік қолдау шаралары өзара сабақтас. Бір бағыттағы оң өзгеріс екінші салаға да әсер етіп, аудан экономикасының жалпы қарқынын күшейтеді.
Сондықтан алдағы кезеңде жоспарлы көрсеткіштерді орындаумен қатар, жаңа мүмкіндіктерді тиімді пайдалану, кәсіпкерлік бастамаларды қолдау, халықтың кірісін арттыру, еңбек ресурстарын сапалы даярлау және инвестициялық жобаларды көбейту маңызды болып қала береді.
Жалпы, өткен және ағымдағы кезеңнің көрсеткіштерін саралау ауданның қай бағытта ілгерілегенін, қай салада қосымша жұмыс қажет екенін анықтауға мүмкіндік береді. Мұндай талдау басқару шешімдерін нақты деректерге сүйеніп қабылдауға жол ашады.
Сондай-ақ барлық сала басшыларына межеленген жоспарлардың толық орындалуын қамтамасыз етіп, нәтижеге бағытталған жұмысты күшейту жөнінде нақты тапсырмалар берілді. Алдағы міндет – қол жеткізілген нәтижелерді сақтап қана қоймай, төмен көрсеткіштерді жақсартып, ауданның әлеуметтік-экономикалық әлеуетін одан әрі арттыру.
Созақ ауданының тұрақты дамуы ең алдымен халықтың әл-ауқатымен өлшенеді. Тұрғындардың тұрақты жұмысы, табысының өсуі, әлеуметтік қызметтерге қолжетімділігі, қауіпсіз еңбек етуі және болашаққа сеніммен қарауы – экономикалық саясаттың негізгі нәтижесі болуы тиіс. Осы бағыттағы жұмыстар жүйелі жүргізілген жағдайда ауданның әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштерін одан әрі жақсартуға мүмкіндік мол.
Об авторе
