Қоғамның әлеуметтік тұрақтылығы мен экономикалық дамуы ең алдымен жастардың білім алуына, кәсіби қалыптасуына және еңбек нарығында өз орнын табуына байланысты. Сондықтан жастар арасындағы жұмыссыздықтың алдын алу, әсіресе білім алмайтын, жұмыс істемейтін және кәсіби даярлықтан өтпеген NEET санатындағы жастарды қолдау – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі.
Созақ ауданында да жастарды жұмыспен қамту, олардың еңбек нарығына бейімделуіне жағдай жасау және әлеуметтік белсенділігін арттыру бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Негізгі мақсат – әрбір жас азаматтың қабілеті мен қызығушылығына қарай мамандық таңдауына, білім алуына, кәсіп бастауына және тұрақты жұмысқа орналасуына мүмкіндік беру.
Қазіргі таңда жастар арасындағы жұмыссыздық мәселесін шешу тек бос жұмыс орындарын ұсынумен шектелмейді. Заманауи еңбек нарығы кәсіби дағдысы қалыптасқан, жаңа технологияларды меңгерген, өзгерістерге бейім мамандарды талап етеді. Осыған байланысты жастарды кәсіптік оқыту, қайта даярлау, тәжірибеден өткізу және кәсіпкерлік бастамаларын қолдау шаралары маңызды орын алады.
NEET санатындағы жастармен жұмыс – осы бағыттағы басым міндеттердің бірі. Бұл санатқа оқу орнында білім алмайтын және тұрақты жұмысы жоқ жастар жатады. Мұндай жастардың еңбек нарығына қайта қосылуы үшін олардың нақты қажеттіліктерін анықтап, жеке тәсілмен қолдау көрсету қажет.
Түркістан облысында NEET санатындағы жастардың үлесін азайту бағытында арнайы жұмыстар жүргізілуде. Өңірде жастардың мәселесін анықтау, оларды оқыту, жұмыспен қамту және кәсіпкерлікке тарту бойынша кешенді шаралар қолға алынған. Облыста NEET санатындағы жастардың саны мен жағдайын зерделеу мақсатында деректер базасы қалыптастырылып, оларды қолдауға бағытталған шаралар жүзеге асырылуда.
Созақ ауданында да жастармен жеке жұмыс жүргізу, олардың әлеуметтік жағдайын зерделеу және қолдау шараларына бағыттау маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Бұл жұмыстар барысында жұмыссыз жастарға бос жұмыс орындары туралы ақпарат беру, кәсіптік оқыту курстарына жолдау, мемлекеттік бағдарламаларға қатысу мүмкіндіктерін түсіндіру және кәсіби бағдар беру жұмыстары атқарылады.
Жастарды жұмыспен қамтудың тиімді тетіктерінің бірі – мемлекеттік бағдарламалар арқылы қолдау көрсету. Аталған бағытта жастар практикасы, қоғамдық жұмыстар, әлеуметтік жұмыс орындары, алғашқы жұмыс орны сияқты жобалардың маңызы зор. Бұл бастамалар жас мамандарға алғашқы еңбек тәжірибесін жинақтауға, кәсіби дағдыларын дамытуға және тұрақты жұмысқа орналасуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар кәсіпкерлікке қызығушылық танытқан жастарға қолдау көрсету де жұмыссыздықтың алдын алудың маңызды бағыты болып саналады. Өз ісін бастауға ниетті азаматтарға кәсіпкерлік негіздері бойынша оқыту, бизнес-жоспар әзірлеуге көмектесу және мемлекеттік қолдау құралдарын түсіндіру арқылы жастардың экономикалық белсенділігін арттыруға болады.
Түркістан облысында 2025 жылы жұмыссыз және NEET санатындағы жастардың үлесін төмендету мақсатында мемлекеттік бағдарламалар арқылы ондаған мың жасты қамту жоспарланған. Атап айтқанда, облыс бойынша 12 мемлекеттік бағдарлама аясында жастарды жұмыспен қамту және қолдау шаралары қарастырылған.
Жастардың еңбек нарығына бейімделуінде кәсіптік білім берудің де рөлі ерекше. Қазіргі кезде жұмыс берушілер нақты кәсіби дағдылары бар мамандарға сұраныс білдіреді. Сондықтан мектеп бітірушілерге мамандық таңдауда дұрыс бағыт беру, колледждер мен кәсіпорындар арасындағы байланысты күшейту – болашақтағы жұмыссыздық деңгейін төмендетудің тиімді жолдарының бірі.
Созақ ауданының экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып, жастарды өндіріс, ауыл шаруашылығы, қызмет көрсету, кәсіпкерлік және басқа да салаларға тарту мүмкіндіктері бар. Аудандағы еңбек ресурстарының әлеуетін тиімді пайдалану үшін жастарға сұранысқа ие мамандықтарды игеруге жағдай жасау маңызды.
Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, олардың қоғамдық өмірге араласуын арттыру да жұмыссыздықтың алдын алу шараларымен тығыз байланысты. Белсенді орта қалыптасқан жағдайда жастар өз қабілеттерін дамытуға, жаңа мүмкіндіктерді іздеуге және қоғамның толыққанды мүшесі ретінде қалыптасуға ұмтылады.
Қазіргі таңда цифрлық технологиялардың дамуына байланысты жастарға жаңа бағыттар ашылуда. Онлайн оқыту, қашықтан жұмыс істеу мүмкіндіктері, цифрлық кәсіптер мен жаңа мамандықтар жастардың еңбек нарығындағы мүмкіндіктерін кеңейтуде. Сондықтан жастардың цифрлық сауаттылығын арттыру да маңызды міндеттердің бірі.
Жұмыссыздықтың алдын алу – тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Бұл бағытта ата-аналар, білім беру ұйымдары, жұмыс берушілер және жастардың өздері бірлесе әрекет еткен жағдайда ғана нақты нәтижеге қол жеткізуге болады.
Созақ ауданында жастарды қолдау, олардың еңбекке араласуына жағдай жасау және NEET санатындағы азаматтарды қоғамның белсенді мүшесіне айналдыру бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғаса береді. Әрбір жасқа мүмкіндік беру – елдің болашағына инвестиция салу деген сөз.
Білімді, еңбекқор және белсенді жастар – ауданның ғана емес, тұтас мемлекеттің негізгі тірегі. Сондықтан жастарды жұмыспен қамту, олардың әлеуетін дамыту және жаңа мүмкіндіктерге жол ашу – тұрақты дамудың басты шарттарының бірі.
Об авторе
